De Vechtstreek van het Noorden

Het is nog niet definitief, maar het ziet er naar uit dat we een huis hebben gevonden. Als alles doorgaat, gaan we in Eelde wonen. Helaas weer een tijdelijke stek, dus we moeten hierna nog een keer verhuizen. Daarna willen we eigenlijk wel eens ergens vast gaan zitten (= langer dan anderhalf jaar). Alles op zijn tijd, eerst maar eens in NL terecht zien te komen.

De eeuwige gast

Het is weer tijd voor een blogpost in de Keiharde Wetenschap™ sectie. Er zijn een aantal fascinerende ontdekkingen gedaan in de biologie, waar maar weinig mensen zich van bewust zijn. Sommige hiervan zijn bizar, en geven prachtige verhalen. Een van mijn favorieten is de evolutionaire geschiedenis van het mitochondrion.


Wat is een mitochondrion? In iedere cel van ons lichaam bevinden zich ronde of cylindrische structuren, die fungeren als een soort krachtcentrales. Dit zijn de mitochondriën. Ze leveren alle bruikbare energie die de cel nodig heeft. Ze zijn wijdverspreid, en bevinden zich in alle planten, dieren, schimmels, en in bepaalde eencelligen.

Mitochondriën hebben een aantal opmerkelijke eigenschappen: Ze hebben hun eigen genetische materiaal (DNA), en lezen en vertalen die genetische informatie met hun eigen machinerie. Mitochondriën vermenigvuldigen zich door zich te splitsen, net zoals bacteriën dat doen. Ze lijken hierin, en in een aantal andere opzichten, op bacteriën.

Sterker nog, het ZIJN bacteriën. Of ze waren het in ieder geval, lang geleden. Het sterkste bewijs hiervoor komt van fylogenetische studies van het DNA van de mitochondriën. Die laat zien dat ze verwant zijn met een bestaande groep bacteriën, de alfa-proteobacteriën genaamd.

Hoe kon dit gebeuren? Men denkt tegenwoordig dat héééél vroeg in de evolutie, nog voor het verschijnen van meercellige wezens, een eencellig beestje probeerde een bacterie te verzwelgen, en dat dat mislukte. Het toeval wilde dat beide partijen baat hadden bij deze situatie, en dat ze samen zijn gaan werken. Dit soort samenwerking heet endosymbiose. Deze situatie bestaat waarschijnlijk al anderhalf miljard (!) jaar. Dit symbiotische organisme is de voorouder van alle planten, dieren, paddestoelen, en nog veel meer.

Om het geheel nog wat meer bizar te maken, kan ik vertellen dat dit scenario zich niet slechts éénmaal heeft afgespeeld. Ook de bladgroenkorrels (chloroplasten), die alle planten zo mooi groen maken, zijn endosymbionten, net zoals de mitochondriën. Planten hebben dus twee typen endosymbionten.

Misschien vind je het een vies idee dat je bacteriën in je cellen draagt, maar dat is niet de juiste manier om hierover na te denken. Mitochondriën zijn een deel van ons, en horen bij onze identiteit, net zoals je armen en benen bij je horen. Dit alles laat andermaal zien dat al het leven één is.

Ik ben dol op biologie.

Meer informatie over endosymbiose vind je op de Tree of Life website (Engelstalig, sorry).

De voors en tegens

Ik heb de afgelopen weken niet geblogd. Jullie zullen wel geraden hebben dat dat te maken heeft met de naderende verhuizing. Gisteren was ik met mijn collega’s in de stad wat koffie gaan drinken, als afscheid. We hebben toen geïnventariseerd wat ik zal missen aan Denemarken, en ook waar ik me op verheug aan Nederlandse zaken. Welnu, ik zal missen:

-De geweldige kinderopvang hier
-Remoulade
-Geen files
-Automatische belastingaangifte
-Maar één Jehovagetuige per keer aan de deur
-Niemand kan je afluisteren op straat

Ik zie tegemoet:

-Patat
-Overal met nederlands terecht kunnen
-Satésaus
-Paprikachips
-Nederlands cabaret

En natuurlijk kan ik jullie weer wat vaker zien in NL ;-)